Nhà hát con sò Sydney và một bi kịch cuộc đời - Phần 1

Ở Đan Mạch, tài năng Joern Utzon ít được biết đến nhưng mẫu thiết kế của ông đã được chọn, đánh bại thiết kế của 233 nghệ nhân khác
Trong hơn 30 năm qua, Nhà hát Opera House sẽ luôn là một địa điểm hấp dẫn hàng trăm triệu du khách khi họ đến Sydney. Có nhiều khả năng tòa nhà kiến trúc theo hình con sò này sẽ được bầu chọn vào danh sách 7 kỳ quan nhân tạo thế giới thời hiện đại, là đối thủ nặng ký nhất của Vạn lý trường thành. Nhưng ít ai biết rằng phía sau tòa nhà nổi tiếng thế giới này là cả một bi kịch cuộc đời.
Năm 2006, Joern Utzon đã là một ông cụ 83 tuổi mà phải sống cảnh xa nhà nơi yêu dấu, ở tận Majorca trong Địa Trung Hải. Ông cụ người Đan Mạch này chính là kiến trúc sư thiết kế nên hình dáng con sò cho nhà hát Sydney Opera House
32 năm qua từ khi nhà hát được khánh thành, ông không còn là cư dân Sydney nữa. Và 36 năm đã qua kể từ ngày ông đành bước ra khỏi công trình trong nỗi cay đắng ngập tràn. Chỉ đến ngày 13.3.2006 họ tên ông mới lại chính thức được vinh danh cùng với kiệt tác ấy.
Trong những năm 60, ông là người đàn ông thanh lịch và tài hoa đã làm cho bao con tim phải thổn thức. Cao lớn và khá đẹp trai, ông được tuần báo Woman’s Weekly so sánh là “đẹp hơn cả Gary Cooper lúc trẻ”. Đ ể có thêm tiền phục vụ cho dự án buổi ban đầu, ông đã “kinh doanh” những nụ hôn của mình với giá mỗi nụ hôn 1 bảng Anh mà danh sách những người “mua” chẳng bao giờ vơi.
Hơn 6 năm sau, 69 triệu đôla Úc được chi cho việc nới rộng vị trí dàn nhạc và tu bổ thính phòng dành cho diễn kịch; cải thiện hện thống âm thanh nơi khán phòng giao hưởng; tạo thêm lối đến ở Forecourt; duy tu phần bộ hành ở phía tây, tu bổ phòng khách tiết và tiền sảnh bao gồm cả lối vào dành cho người tàn tật. Tất cả những việc đó đều được thi công theo thiết kế của Joem Utzon trước đây.
“Không ngày nào trôi qua mà tôi không mơ tưởng đến điều này”, ông nói. “Nhưng đã quá trễ, quá xa xôi và tôi cũng đã quá già! Vợ tôi không muốn để tôi đi xa, bà ấy nói nếu tôi đi và chết ở đó thì thật là dở. Đương nhiên là vợ tôi có lý!”.
Lis Utzon - vợ của Joem – đã sống cũng chồng trong niềm say mê cháy bỏng dành cho nhà hát Opera kể từ khi cùng ông từ quê hương Đan Mạch lần đầu tiên đến Úc năm 1957. Khi ấy khu vực bến cảng Victoria ở Sydney chỉ là một cầu cảng cũ kỹ và rất xấu xí.
Ông Utzon, đứng bên cạnh người vợ đẹp, như có thêm cảm hứng để phác hoạ ra một toà nhà hội đủ không biết bao nhiêu sự tinh tế của nét đẹp Scandinavia, hứa hẹn nó sẽ là một công trình đầy chất lãng mạn của kịch nghệ, nơi mà vật thể có thể bị thay đổi và là vùng đất cho trí tưởng tượng bay cao.
Quyết định xây dựng một nhà hát Opera đẳng cấp quốc tế tại Sydney được chính quyền bang New South Wales loan báo vào tháng 5 năm 1995. Một cuộc so tài về nghệ thuật thiết kế đã diễn ra trên thế giới. Ở Đan Mạch, tài năng Joern Utzon ít được biết đến nhưng mẫu thiết kế của ông đã được chọn, đánh bại thiết kế của 233 nghệ nhân khác. Rất phấn khởi với nét đẹp của dự án, ban giám khảo đã tuyên bố “Đây có nhiều khả năng trở thành một tuyệt tác của thế giới”.
Thật ra Joern đã đệ trình nhiều ý tưởng hơn cả bản phác họạ. Ý của ông là sẽ xây dựng những vỏ sò khổng lồ với nhiều kích thước khác nhau, giàn khung bằng lưới kim loại, phía trên phủ ngói. Nhưng trong nhiều tháng liền, ngay khi đặt viên đá đầu tiên – ngày 2.3.1959 – sau hàng ngàn giờ thử nghiệm, những kỹ sư xây dựng tuyên bố phương pháp của ông sẽ không bao giờ thực hiện được theo dự kiến. Kỹ thuật xây dựng như thế là không thể và còn có phần “ngây ngô”.
Tuy nhiên ngôi sao Joern vẫn tiếp tục toả sáng. Joe Cahill, một người đầy quyền lợi của Đảng Lao động và là người đứng sau hỗ trợ cho công trình nhà hát, đã đối xử với gia đình Utzon như những vị khách quý.
19/05/2016 , Trinh Lê - Kiến thức ngày nay – Thành phố Hồ Chí Minh – Năm 2007

Gửi bình luận

Tên của bạn *
Email *
Cảm nhận *